Τα ήθη και τα έθιμα της Πρωτομαγιάς

Και ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για τον αν η σημερινή ημέρα είναι αργία ή απεργία, εμείς κάνουμε μία αναδρομή στο πολύ μακρινό παρελθόν για να ανακαλύψουμε μαζί τις ρίζες αυτής της γιορτής που υποδέχεται τον Μάη, τον μήνα που η φύση βρίσκεται στα καλύτερά της.

Από τον Μάη του 1886 που τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας 8ωρη εργασία με καλύτερες συνθήκες, η πρώτη Μαΐου έχει καθιερωθεί ως ημέρα των εργατών. Είναι συνδεδεμένη με τους εργατικούς αγώνες και αποτελεί φόρο τιμής στα πρόσωπα που χάθηκαν προκειμένου να αφήσουν στις επόμενες γενιές παρακαταθήκη φυσιολογικές εργασιακές συνθήκες. Σήμερα, για τον περισσότερους δεν είναι παρά μία αφορμή για αποχή από την εργασία, για χαλάρωση και ανάπαυση, μία ευκαιρία να βρεθούν κοντά στη φύση και μακριά από τη ρουτίνα της καθημερινότητας.
Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς όμως, δεν είναι μία συνήθεια του 19ου αιώνα. Έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα καθώς οι εκδηλώσεις που γίνονταν είτε για τη Θεά Δήμητρα είτε για τον Διόνυσο  είχαν σκοπό  να γιορτάσει ο κόσμος τη γονιμότητα των αγρών, την καρποφορία της γης, την άνθιση της φύσης, το οριστικό τέλος του χειμώνα και τον ερχομό του καλοκαιριού. Από την αρχαία Ελλάδα στο Βυζάντιο και ύστερα σε όλη την Ευρώπη, την Πρωτομαγιά λάμβαναν χώρα πλήθος εορταστικών τελετών και εθιμοτυπικών διαδικασιών πολλές εκ των οποίων έχουν παραμείνει ως τις μέρες μας.

Στην Ελλάδα το πιο διαδεδομένο έθιμο είναι η δημιουργία του πρωτομαγιάτικου στεφανιού από λουλούδια κομμένα από τους αγρούς. Παραλλαγή του εθίμου εντοπίζεται και στην αρχαιότητα, όταν στο πλαίσιο της εορτής των Θαργηλίων, οι συμμετέχοντες έπαιρναν ένα πράσινο κλαδί που μόλις είχε πετάξει φύλλα, το τύλιγαν με ταινίες και επάνω του κρεμούσαν σύκα, ψωμί, φλασκιά με λάδι, κρασί και μέλι, συμβολίζοντας την ζωή, την υγεία, την καλή τύχη, την καλή σοδειά και την ευφορία. Στην πάροδο των χρόνων, βέβαια, το έθιμο άλλαξε πολλές φορές για να πάρει τελικά τη μορφή που έχει σήμερα. Στη σύγχρονη εποχή, απαλλαγμένοι από τέτοιου είδους συμβολισμούς, το στεφάνι της Πρωτομαγιάς αποτελεί περισσότερο μία ευχάριστη δραστηριότητα για τα παιδιά τα οποία απολαμβάνουν την ημέρα χωρίς σχολείο και προσπαθούν να φτιάξουν το ομορφότερο στεφάνι της γειτονιάς. Το κρεμούν στην πόρτα ή το μπαλκόνι όπου και το κρατούν μέχρι τις 23 Ιουνίου, παραμονή του Αη Γιάννη του Κλήδονα, οπότε και το καίνε. Η παράδοση θέλει τους αγρότες να φτιάχνουν από μόνοι τους τα πρωτομαγιάτικα στεφάνια με κάπως διαφορετικό τρόπο από αυτόν που έχουμε συνηθίσει. Στη Σέριφο, ήδη από το βράδυ της πρωτομαγιάς, κρεμούν στην πόρτα του σπιτιού τους ένα στεφάνι από λουλούδια, προσθέτοντας όμως και τσουκνίδες, κριθάρι και σκόρδο. Στην Αγιάσο της Λέσβου, φτιάχνουν στεφάνια από όλα τα λουλούδια και βάζουν μέσα "δαιμοναριά", άγριο χόρτο με πλατιά φύλλα και κίτρινα λουλούδια για να δαιμονίζονται οι γαμπροί. Στα μέρη της Μικράς Ασίας σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό κι ένα στάχυ για την καλή σοδειά. Το μαγιάτικο στεφάνι στόλιζε τις πόρτες των σπιτιών ως του Αϊ - Γιαννιού του Θεριστή και τότε, το καίγανε στις φωτιές του αγίου.
Εκτός από το μαγιάτικο στεφάνι, σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας αναβιώνουν ακόμα και στις μέρες μας κάποια ενδιαφέροντα έθιμα που έχουν λυτρωτικές, εξαγνιστικές ιδιότητες και κυρίως έχουν να κάνουν με την καλοτυχία και την υγεία. Στην Κέρκυρα, ένα νησί που φημίζεται για τις ξεχωριστές της παραδόσεις και για τους ανθρώπους της που παραμένουν πιστοί σε αυτές, το Μαγιόξυλο έχει την τιμητική του. Οι κάτοικοι περιφέρουν έναν κορμό κυπαρισσιού, σκεπασμένο με κίτρινες μαργαρίτες που γύρω του έχει ένα στεφάνι με χλωρά κλαδιά. Με το μαγιόξυλο αυτό, οι νέοι εργάτες ντυμένοι με κάτασπρα παντελόνια και πουκάμισα και κόκκινα μαντήλια στο λαιμό βγαίνουν στους δρόμους, τραγουδώντας το Μάη.
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας το πήδημα στη φωτιά είναι μία απαραίτητη τελετουργική διαδικασία που θα αποτρέψει τις αρρώστιες εξασφαλίζοντας την καλή υγεία. Νέοι και γυναίκες μεγάλης ηλικίας μαζεύονται την παραμονή της Πρωτομαγιάς, μόλις δύσει ο ήλιος και ανάβουν φωτιές με ξερά κλαδιά που έχουν συγκεντρώσει αρκετές μέρες πριν. Όσο η φωτιά είναι αναμμένη οι γυναίκες χορεύουν κυκλικούς χορούς γύρω από τη φωτιά και τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια για την Πρωτομαγιά. Τα νέα παιδιά, αφού βρέξουν τα μαλλιά και τα ρούχα τους, πηδούν πάνω από τις φωτιές σαν μία συμβολική πράξη που αποσκοπεί στο να διώξει τον χειμώνα και την αρρώστια. Στην συνέχεια όλοι παίρνουν έναν δαυλό από φωτιά και την πηγαίνουν στο σπίτι τους για να φύγουν όλα τα κακά.

Σήμερα Πρωτομαγιά, βγαίνουν τα φίδια απ΄ τη φωλιά, ούτε ήλιος να τα δει, ούτε μπροστά μου να φανεί

Στην Ήπειρο, την παραμονή της Πρωτομαγιάς, τα παιδιά πηγαίνουν στους κήπους, χτυπώντας μαγειρικά σκεύη και λέγοντας μαγικά ξόρκια για να διώξουν μακριά τα φίδια. Τα ξόρκια και τα μάγια είναι συνδεδεμένα με τον μήνα Μάιο, γιατί κατά τα ρωμαϊκά χρόνια ο Μάιος ήταν ο μήνας αφιερωμένος στους νεκρούς. Κρατώντας κάποια στοιχεία δεισιδαιμονίας ακόμα και σήμερα, τον μήνα αυτό σε πολλά μέρη δεν γίνονται γάμοι, ενώ πολλές νοικοκυρές έχουν φυλαγμένη μία από τις κουλούρες της Μ. Πέμπτης στο εικονοστάσι, με σκοπό να καταναλωθεί την Πρωτομαγιάγια να προστατεύονται τα μέλη της οικογένειας από τα μάγια.
Ένα πολύ θεατρικό έθιμο είναι η Ανάσταση του Μαγιόπουλου, που το συναντάμε σε περιοχές όπως ο Βόλος, το Ζαγόρι Ηπείρου, ο Καστανιάς Στυμφαλίας κ.α.  Ανά περιοχές μπορεί να το ακούσετε ως Φουσκοδένδρι ή Ζαφείρη. Ένας έφηβος παριστάνει στους αγρούς τον πεθαμένο Διόνυσο. Οι κόρες του χωριού του τραγουδούν τον "Κορμό" ένα θρηνητικό τραγούδι με σκοπό να τον αναστήσουν και μαζί με αυτόν και ολόκληρη τη φύση.
Η Πρωτομαγιά είναι μία από τις λίγες αργίες που δεν κρύβουν κάποιο θρησκευτικό λόγο και οι ιστορικές πηγές αποκαλύπτουν ότι είναι ένα έθιμο που εντοπίζεται από τα βάθη των αρχαίων χρόνων. Είτε πιστεύουμε είτε όχι στις συμβολικές διαστάσεις των εθίμων αυτών, δεν παύουν να αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της λαογραφικής μας παράδοσης που αν μη τι άλλο μας επιτρέπει να ξεφύγουμε από την καθημερινότητα και να απολαύσουμε τη φύση που βρίσκεται στα καλύτερά της.
Εσείς πού θα πιάσετε τον Μάη φέτος; Είτε βρίσκεστε σε κάποια μεγάλη πόλη είτε στην επαρχία, η Ελλάδα είναι γεμάτη πράσινο και λουλούδια που μας επιτρέπουν, έστω για το καλό, να φτιάξουμε το δικό μας πρωτομαγιάτικο στεφάνι.
Καλό Μήνα!
pathfinder.gr 

Παραδοσιακά πασχαλινά πιάτα από όλον τον κόσμο

Το Πάσχα έφτασε και μια από τις σημαντικότερες πτυχές του είναι φυσικά, το φαγητό. Τι καλύτερο από το να περνάς χρόνο με τους αγαπημένους σου γύρω από ένα τραπέζι με παραδοσιακά εδέσματα; Από ψωμάκια μέχρι τσουρέκια και σούπες, οι Χριστιανοί τιμούν την πίστη τους στο τραπέζι με φαγητά που συμβολίζουν τα πάθη του Χριστού και όχι μόνο. Σαφώς η κάθε κουζίνα έχει τα δικά της παραδοσιακά πιάτα, το καθένα με τον δικό του συμβολισμό. Ακολουθούν παραδοσιακά πιάτα από διάφορα μέρη του κόσμου που θα σας κάνουν να πεινάσετε: 

Capirotada, Μεξικό

Η Capirotada είναι ένα είδος μεξικανικού ψωμιού με γέμιση από σταφίδες, κανέλα, γαρίφαλο και τυρί και είναι ιδιαίτερα δημοφιλής την περίοδο του Πάσχα. Κάθε της υλικό συμβολίζει μια υπενθύμιση για τα πάθη του Χριστού. Τα γαρίφαλα είναι τα καρφιά στο Σταυρό, η κανέλα αντιστοιχεί στον ξύλινο Σταυρό και το ψωμί στο σώμα του ίδιου του Χριστού.

Fanesca, Εκουαδόρ

Η Fanesca είναι μια σούπα που σερβίρεται στο Εκουαδόρ την εβδομάδα πριν το Πάσχα. Περιέχει γάλα, κολοκύθες, φασόλια, δημητριακά, μπιζέλια, καλαμπόκι, αυγά και αλατισμένο βακαλάο. Σερβίρεται με εμπανάδας. 

Σταυρωτό Τσουρέκι, Ηνωμένο Βασίλειο 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νέα Ζηλανδία, οι άνθρωποι παρακολουθούν τις Λειτουργίες στην Εκκλησία για να γιορτάσουν το θάνατο και την ανάσταση του Χριστού και να σηματοδοτήσουν  το τέλος της Σαρακοστής. Τα καταστήματα πουλάνε σταυρωτά  τσουρέκια  και σοκολατένια Πασχαλινά αυγά για να γεμίσει ο λαγός του Πάσχα το καλάθι του, εν αναμονή στους γύρους-βόλτες που θα κάνει για να παραδώσει τα αυγά  το πρωί της Κυριακής του Πάσχα. Αυτό συνήθως οδηγεί σε Πασχαλινό κυνήγι αυγών  για τα παιδιά.

Advocaat, Ολλανδία

Η μακροβιότερη πασχαλινή παράδοση της Ολλανδίας είναι το ποτό. Αυτό το έδεσμα έχει βάση το Μπράντι, περιέχει αυγά, ζάχαρη και είναι αρωματισμένο με μέλι και βανίλια. Το παρασκεύασμα αυτό μπορεί κανείς να το πιει, είτε να το προσθέσει σε πουτίγκες, όπως απεικονίζεται στην παρακάτω φωτογραφία.  

Κουλουράκια, Ελλάδα

Ένα από τα παραδοσιακά και πιο αγαπημένα ελληνικά γλυκά που μας θυμίζουν τα παιδικά μας χρόνια. Αρωματισμένα με βανίλια και σε σχήμα πλεξούδας ή ό,τι μπορείτε να φανταστείτε. Παραδοσιακά παρασκευάζομαι μέσα στην Μεγάλη Εβδομάδα και καταναλώνονται το Μεγάλο Σάββατο. 

Τσουρέκι, Ελλάδα

Το γνωστό μας τσουρέκι, αρωματισμένο με μαχλέπι και μαστίχα, είναι ο ελληνικός τρόπος εορτασμού του Πάσχα στο τραπέζι. Συχνά είναι διακοσμημένο με αυγά βαμμένα με κόκκινο χρώμα ώστε να συμβολίζουν το αίμα του Χριστού. Είναι ευρέως γνωστό εκτός από την Ελλάδα και σε πολλές χώρες της Δυτικής και την Κεντρικής Ασίας. 

Kulich, Ανατολική Ευρώπη

Στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπως τη Σερβία, τη Λευκορωσία, την Ουκρανία, τη Γεωργία, καθώς και σε περιοχές της Ρωσίας, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί απολαμβάνουν το Kulich, ένα κέικ σε ψηλό κυλινδρικό σχήμα που περιχύνεται με λευκό γλάσο. Συνήθως διακοσμείται με λουλούδια και ευλογείται από έναν ιερέα. 

Μämmi, Φιλανδία 

Δεν νοείται Πάσχα στη Φιλανδία χωρίς mämmi. Πρόκειται για ένα μαλακό ψωμί αρωματισμένο με μελάσα και ξύσμα πορτοκαλιού και συνοδεύεται με μια γενναία ποσότητα γάλακτος ή κρέμας γάλακτος. 

 Colomba di Pasqua, Ιταλία

Παρόμοιο σε γεύση με το ιταλικό χριστουγεννιάτικο ψωμί panettone, το Colomba di Pasqua είναι ένα κέικ γεμισμένο με φρούτα γλασέ. Αυτό που το κάνει όμως, τόσο ιδιαίτερο είναι το σχήμα του, που αναπαριστά ένα περιστέρι, μιας και η ονομασία του σημαίνει «Περιστέρι του Πάσχα». 

Mona de Pascua, Ισπανία

Είναι ένα δημοφιλές πασχαλινό κέικ που σερβίρεται σε διάφορες περιοχές της Ισπανίας κατά τη διάρκεια της Semana Santa (Μεγάλης Εβδομάδας). Η ζύμη του θυμίζει έντονα ντόνατ, είναι μεγάλο σαν καρβέλι ψωμί και στο κέντρο του συνηθίζεται να τοποθετείται ένα ή περισσότερα βρασμένα αυγά.

Chervil soup, Γερμανία

Η Μεγάλη Πέμπτη είναι γνωστή ως «Πράσινη Πέμπτη» στη Γερμανία, όπου οι Γερμανοί παραδοσιακά μαγειρεύουν φαγητά με πράσινο χρώμα. Εκείνη τη μέρα, η σούπα από μυρώνια έχει την τιμητική της. Σε αυτή προσθέτουν κι άλλα πράσινα λαχανικά, όπως αρακά, σπανάκι κτλ.

sofokleousin.gr

Γευστικά Κούλουμα: 7 υπέροχες συνταγές για το σαρακοστιανό τραπέζι!

Δείτε τις συνταγές για τα πιο must φαγητά της Καθαράς Δευτέρας, με την ιδιαίτερη λαγάνα, την λευκή ταραμοσαλάτα και τα θαλασσινά πιάτα, να είναι οι πολυπόθητοι μεζέδες του σαρακοστιανού τραπεζιού!

Ταραμοσαλάτα (η αυθεντική!)


Υλικά:
- 1 κιλό πατάτες
- 250 γρ ταραμά κόκκινο ή λευκό
- χυμό από 2 λεμόνια
- 300 γρ ελαιόλαδο (1 ποτήρι)

Εκτέλεση:
Καθαρίζουμε τις πατάτες, τις κόβουμε κομματάκια και τις βράζουμε. 
Αφού βράσουν τις σουρώνουμε και τις περνάμε από τον μύλο του πουρέ.
Επίσης περνάμε από τον μύλο του πουρέ και τον ταραμά.

Βάζουμε στο μίξερ τον αλεσμένο ταραμά, τις πατάτες και το χυμό λεμονιού και τα χτυπάμε.
Ρίχνουμε λίγο-λίγο το λάδι και συνεχίζουμε το χτύπημα.
Όσο περισσότερο την χτυπήσουμε τόσο πιο αφράτη θα γίνει.

Εάν θέλουμε μπορούμε να προσθέσουμε και έξτρα λάδι.
Την βάζουμε σ' ένα μπολ και διακοσμούμε σύμφωνα με το γούστο μας.  

Λαγάνα (η διαφορετική!)

 
Υλικά:
- 2 φλιτζάνια αλεύρι για όλες τις χρήσεις, ή περισσότερο
- 1 1/2 φλιτζάνια αλεύρι βιολογικό ολικής
- 2 κουτ. γλυκού μαγιά στιγμής, σκόνη
- 1 1/2 κουτ. γλυκού αλάτι --και επιπλέον κρυσταλλικό για πασπάλισμα, αν θέλετε
- 2-3 κουτ. γλυκού μίγμα αλεσμένα μυρωδικά: μαχλέπι, κόκκοι κόλιανδρο και γλυκάνισο ή μαραθόσπορο (προαιρετικά)
- 1/2 κουτ. φρεσκοαλεσμένο λευκό πιπέρι (προαιρετικά)
- 3 1/2 -4 φλιτζάνια νερό εμφιαλωμένο, χωρίς χλώριο
- Ελαιόλαδο

Εκτέλεση: Βάλτε σε μεγάλη λεκάνη τα αλεύρια, τη μαγιά, το αλάτι, τα μυρωδικά και το πιπέρι και αναμίξτε τα καλά με σπάτουλα. Κάντε μια λακούβα στη μέση και προσθέστε σταδιακά 3 φλιτζάνια νερό, ανακατώνοντας με τη σπάτουλα να ενσωματωθεί το υγρό στο αλεύρι. 

Αρχίστε να δουλεύετε το μίγμα στο μίξερ με το εργαλείο (γάντζος) ή αν δεν έχετε, μίξερ χειρός. Προσθέστε σιγά-σιγά νερό, όσο χρειάζεται, και μόλις το μίγμα γίνει περίπου ομοιόμορφο, σταματήστε το μίξερ, και αφήστε να μείνει 10 λεπτά. Δουλέψτε και πάλι τη ζύμη για 5-8 λεπτά με το μίξερ, προσθέτοντας 1-2 κουταλιές αλεύρι, αν είναι πολύ νερουλή, ή λίγο νερό αν είναι σκληρή, μέχρι να γίνει λεία και ομοιόμορφη.

Πασπαλίστε τη ζύμη και τα χέρια σας με αλεύρι, και χρησιμοποιώντας μια μεγάλη σπάτουλα για ζύμη γυρίστε και διπλώστε τη ζύμη στη μέση πασπαλίζοντας ξανά και διπλώνονταςκαι πάλι με τη σπάτουλα, αν η ζύμη κολλάει πολύ. 

Δουλέψτε με τα χέρια τη ζύμη, πιέζοντας με το κάτω μέρος της παλάμης και σπρώχνοντάς την μακρυά σας. Κατόπιν διπλώστε στα δύο (με τρόπο ώστε το κάτω μισό τμήμα να έρθει από πάνω) γυρίστε προς τα δεξιά τη ζύμη, για να έρθει το δίπλωμα προς τη μεριά σας, και σπρώξτε πάλι με το κάτω μέρος της παλάμης. Επαναλάβετε τις κινήσεις αυτές ρυθμικά, για 8-10 λεπτά, πασπαλίζοντας με αλεύρι όσο χρειάζεται, μέχρι να πάρετε ζύμη λεία και ελαστική.

Αλείψτε με 1-2 κουταλιές ελαιόλαδο τη λεκάνη μέχρι επάνω. Κάντε μπάλα τη ζύμη και βοηθώντας με τη μεγάλη σπάτουλα μετεφέρετέ την στη γαβάθα. Αλείψτε ένα κομμάτι πλαστική μεμβράνη με ελαιόλαδο, για να μην κολήσει στη ζύμη όταν θα ανέβει, και σκεπάστε τη.

Μετά από 2-3 ώρες, όταν έχει ανέβει αρκετά, μπορείτε να μεταφέρετε τη ζύμη (σκεπασμένη) στο ψυγείο, και να την αφήσετε μια νύχτα. Θα συνεχίσει να ανεβαίνει αργά. Βγάλτε την και αφήστε να μείνει 1 ώρα σε θερμοκρασία δωματίου, προτού να συνεχίσετε.

Όταν η ζύμη έχει τουλάχιστον διπλασιαστεί σε όγκο, αδειάστε την προσεκτικά στην επιφάνεια εργασίας, την οποία θα την έχετε αλευρώσει καλά. Χωρίστε την στα 2, κόβοντάς την με τη σπάτουλα. Στρώστε λαδόχαρτο σε δυό μεγάλα ταψιά ή λαμαρίνες. Απλώστε πάνω τη ζύμη, πιέζοντας να πάρει το σχήμα του ταψιού. Βρέξτε τα δάχτυλα και κάντε δαχτυλιές στην επιφάνεια. Αφήστε να μείνει 30-40 λεπτά ακόμα, να ανέβει και πάλι.

Αν θέλετε, αφού κάνετε δαχτυλιές στην επιφάνεια, πασπαλίστε με χοντρό αλάτι, ή με μίγμα με ρίγανη, θυμάρι ή δεντρολίβανο και κόκκινο πιπέρι.

Ψήσιμο της Λαγάνας 
Προθερμάνετε το φούρνο στους 240 βαθμούς, αφήνοντας μέσα μια λαμαρίνα ή ένα ρηχό ταψί για να κάψει. Κάντε και πάλι δαχτυλιές στην επιφάνεια της λαγάνας.

Προσεκτικά, με τα ειδικά γάντια και γρήγορες κινήσεις, βγάλτε το καυτό ταψί από το φούρνο, και γλυστρίστε πάνω του τη λαγάνα με το λαδόχαρτο. Βάλτε την στο φούρνο, ψεκάζοντας βιαστικά 3 φορές με νερό.
Ψήστε 3 λεπτά, ανοίξτε το φούρνο και ψεκάστε άλλες 3 φορές. Επαναλάβετε ακόμα 2 φορές, και κατόπιν ψήστε 5 λεπτά, και χαμηλώστε τη θερμοκρασία του φούρνου στους 200 βαθμούς.
Συνεχίστε να ψήνετε άλλα 15 λεπτά ή περισσότερο, μέχρι να αποκτήσει βαθύ καστανό χρώμα η επιφάνεια και το κάτω μέρος της λαγάνας Βγάλτε από το φούρνο και αφήστε την σε σχάρα να κρυώσει προτού να την κόψετε.

Χταποδάκι ξιδάτο με αρωματική πατατοσαλάτα (ο απόλυτος μεζές!)



  Υλικά: - 1 1/2 κιλό χταπόδι
- λίγο ελαιόλαδο
- 1 ποτηράκι του κρασιού κρασί ή ξύδι
- ρίγανη

Εκτέλεση: Βράζουμε το χταπόδι για 30 λεπτά περίπου σε χύτρα, μέχρι να μαλακώσει. Μόλις το βγάλουμε καθαρίζουμε τη μαύρη πετσούλα που έχει από πίσω και το κόβουμε σε μικρά κομμάτια.

Σε ένα τηγάνι βάζουμε λίγο λάδι και τσιγαρίζουμε το χταπόδι, ύστερα ρίχνουμε το κρασί ή το ξύδι και περιμένουμε να πιεί όλα τα υγρά. Προς το τέλος ρίχνουμε τη ρίγανη και ανακατεύουμε απαλά για να αναμειχθούν τα αρώματα. (Διαδικασία 10 λεπτών)

Για την αρωματική πατατοσαλάτα: 
- 5-6 βρασμένες πατάτες κομμένες σε κομμάτια
- 1 κόκκινο κρεμμύδι κομμένο σε λεπτές φέτες
- 1 κουταλάκι του γλυκού κοφτό μαραθόσπορο ή κυμινόσπορο
- 3 κουταλιές ελαιόλαδο
- ελάχιστο χυμό λεμονιού (ειδικά με τον κυμινόσπορο)
- Αλάτι - Πιπέρι - Ρίγανη

Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ σαλάτας και ανακατεύουμε απαλά να πάνε παντού τα υλικά. Μπορείτε να παραλέιψετε αν κάποιο μυρωδικό δεν σας αρέσει, ή να προσθέστε κάτι άλλο!  

Γαρίδες (οι μεθυσμένες!)



Υλικά: - 12 γαρίδες (μέτριες)
- 2 φλ. τσαγιού ψιλοκομμένες ντομάτες φρέσκες ή κονκασέ
- 2 φρέσκα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα
- 1 ξερό κρεμμύδι ψιλοκομμένο
- 3 κ.σ. ελαιόλαδο
- 1 μαραθόριζα
- 1/4 φλ. τσαγιού ούζο
- 1 πρέζα ζάχαρη
- 2 κ.σ. ψιλοκομμένος μαϊντανός
- αλάτι - φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Εκτέλεση:
Καθαρίζουμε το σώμα από τις γαρίδες (κρατώντας τα κεφάλια πάνω στο σώμα). Αφαιρούμε το έντερο.

Σε τηγάνι ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και τοποθετούμε τις γαρίδες, αλατοπιπερώνουμε και τις ροδίζουμε για 1΄ από κάθε πλευρά.
Προσθέτουμε το ξερό κρεμμύδι, τα φρέσκα κρεμμυδάκια και τη μαραθόριζα. Αφήνουμε να σοταριστούν για 3΄- 4΄. Σβήνουμε με το ούζο.

Βγάζουμε τις γαρίδες σε πιάτο για να μην παραβράσουν και προσθέτουμε στη σάλτσα την ντομάτα και τη ζάχαρη καθώς και τον ψιλοκομμένο μαϊντανό. Αφήνουμε να βράσει η σάλτσα για 6΄-7΄ σε δυνατή φωτιά μέχρι να μελώσει. Ξαναβάζουμε τις γαρίδες στη σάλτσα και ελέγχουμε το αλατοπίπερο.

Τουρσί (το καυτερό!)



Υλικά:
- 1 κιλό λαχανικά (ενδεικτικά, ντομάτες πράσινες, καρότα, πιπεριές Φλωρίνης και καυτερές, μελιτζανάκι, κουνουπίδι, μπρόκολο, σκόρδο, σέλινο)
- 2 λίτρα νερό
- 2 κουτ. σούπας αλάτι και λίγο ξίδι για το βράσιμο
- 250 γρ. αλάτι χοντρό
- 1/2 λίτρο ξίδι λευκό
- 2-3 κουτ. σούπας ζάχαρη (προαιρετικά)
- φύλλα από σέλινο, μαϊντανό, δάφνη
- 1 βάζο χωρητικότητας 2 λίτρων

Eκτέλεση:
Διαλέγουμε λαχανικά φρέσκα και τρυφερά. Τα πλένουμε πολύ καλά και αφαιρούμε τα κοτσάνια τους. Τα βάζουμε σε κατσαρόλα με άφθονο νερό μαζί με αλάτι και λευκό ξίδι, και τα βράζουμε για 10 λεπτά.

Στραγγίζουμε πολύ καλά και στη συνέχεια τα τοποθετούμε πολύ προσεκτικά στο βάζο. Αφήνουμε ένα κενό 2 εκατοστών από πάνω και προσθέτουμε μισό λίτρο λευκό ξίδι και 250 γρ. χοντρό αλάτι. Αν θέλουμε, προσθέτουμε 2-3 κουταλιές ζάχαρη και τα αρωματικά που έχουμε επιλέξει.

Κλείνουμε αεροστεγώς το βάζο μας. Το τουρσί είναι έτοιμο σε 10 μέρες.

Χαλβάς (ο σπιτικός!) 
  Υλικά: (για 4-6 άτομα)

- 1 κιλό Ταχίνι από 100% πολτοποιημένο σουσάμι
- 700 γραμμάρια ζάχαρη
- 100 ml νερό

Για τη γέμιση:
-φιστίκια Αιγίνης αποφλοιωμένα
-1κουταλιά του γλυκού βανίλια σκόνη
-2 κουταλιές του γλυκού κακάο
-1 ολόκληρη σοκολάτα λιωμένη

Εκτέλεση: 
Σε μία κατσαρόλα, βράζουμε την ζάχαρη με το νερό μέχρι να γίνει καραμέλα στους 125 βαθμούς (χρησιμοποιούμε θερμόμετρο ζάχαρης).
Για καλύτερο αποτέλεσμα, μετά τους 110 βαθμούς αρχίζουμε να ανακατεύουμε με μια σπάτουλα μέχρι να ασπρίσει.

Ρίχνουμε την καραμέλα σε ένα μεγάλο ανοξείδωτο μπολ πάνω στο ταχίνι. Αναδεύουμε το μείγμα. Στη συνέχεια χρησιμοποιήσουμε μια σπάτουλα μαρίζ (από σιλικόνη) και ανακατεύουμε.

Τέλος προσθέτουμε τα υλικά της αρεσκείας μας (τα φιστίκια και τη σοκολάτα) για την γεύση και αναδεύουμε λίγο ακόμη.
Βάζουμε τον χαλβά σε παραλληλόγραμμο καλούπι. Τον αφήνουμε αρκετές ώρες να κρυώσει και σερβίρουμε.
Μαρία Γεωργιλάκη

monopoli.gr 

Πηγή:www.monopoli.gr

Η ιστορία της λαγάνας και νόστιμα μυστικά της

Μπορεί κάποιοι να μη βάλουν θαλασσινά στο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας, αλλά μία-δύο λαγάνες δε λείπουν ποτέ. Αξίζει να γνωρίσουμε το απόλυτο ψωμί της νηστείας και να μάθουμε πώς να το αξιοποιήσουμε καλύτερα.

Η λαγάνα, το επίπεδο ψωμί με την ελάχιστη ψίχα, την τραγανή κόρα και το ξεχωριστό σουσαμένιο άρωμα, αποτελεί κλασική επιλογή ανάμεσα στα εδέσματα της Καθαράς Δευτέρας, με τη γεύση της να στιγματίζει τη μέρα, σηματοδοτώντας την έναρξη της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής. Πρόκειται για άζυμο άρτο ή αλλιώς για ψωμί που παρασκευάζεται παραδοσιακά χωρίς προζύμι, ενώ το όνομά της προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό “λάγανον”, που ήταν μια πλακωτή ζύμη από αλεύρι και νερό.

Λίγη ιστορία…
Τόσο η ιστορία της όσο και η παράδοση που επιβάλει την παρουσία της στο τραπέζι αυτής της μέρας είναι τόσο παλιές που χάνονται στους αιώνες. Η λαγάνα, λοιπόν, αναφέρεται ως έδεσμα σε πολλά κείμενα της αρχαιότητας, όπως τις Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη, όπου συναντάμε τη φράση “λαγάνα πέττετται” που σημαίνει “λαγάνες γίνονται”. Ωστόσο, η σύνδεσή αυτού του ψωμιού με τη νηστεία συνδέεται κατά πάσα πιθανότητα με το γεγονός ότι τέτοιο άζυμο άρτο κατανάλωναν οι Ισραηλίτες κατά τη “έξοδό” τους από την Αίγυπτο. Από τότε και μέχρι τη στιγμή που ο Χριστός ευλόγησε τον ένζυμο άρτο, επιβαλλόταν η κατανάλωση του άζυμου άρτου κατά τη διάρκεια του Πάσχα.

Σήμερα βέβαια την καταναλώνουμε κυρίως κατά την πρώτη μέρα της νηστείας, γι’ αυτό και πολλές συνταγές για λαγάνα δεν περιλαμβάνουν ούτε λάδι. Την Καθαρά Δευτέρα, λοιπόν, οι αρτοποιοί δουλεύουν πυρετωδώς για να ετοιμάσουν το νόστιμο αυτό ψωμάκι, που ταιριάζει πολύ με τα υπόλοιπα νηστίσιμα εδέσματα και ειδικά με την ταραμοσαλάτα, το ταχίνι και τον χαλβά.

Η κυρά-Σαρακοστή
Με τη ζύμη της λαγάνας φτιάχνεται η φιγούρα της κυρά-Σαρακοστής ή αλλιώς η γυναικεία μορφή με τα σταυρωμένα σε προσευχή χέρια και τα 7 πόδια, όσα είναι και τα Σάββατα της Σαρακοστής. Παραδοσιακά φτιάχνεται στην αρχή της νηστείας και χρησιμοποιείται για να μετριέται ο χρόνος που απομένει μέχρι το Πάσχα, μιας και κάθε Σάββατο της κόβουμε και από ένα πόδι, με το τελευταίο να κόβεται το Μεγάλο Σάββατο.

Πώς φτιάχνεται
Η παραδοσιακή συνταγή “ζητά” μόνο αλεύρι, νερό, αλάτι, κάποια μυρωδικά, όπως γλυκάνισο για άρωμα και φυσικά, άφθονο σουσάμι (λευκό και μαύρο) στην επιφάνειά της. Ωστόσο υπάρχουν και οι νέες και πολύ δημιουργικές εκδοχές της, που δεν υστερούν καθόλου σε νοστιμιά, ενώ δίνουν και πιο ξεχωριστή γεύση στο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Δοκιμάζουμε λοιπόν πολύ νόστιμες λαγάνες με αλεύρι ολικής άλεσης, με πράσινη και μαύρη ελιά, με λιαστή ντομάτα, με πιπεριά, με κρεμμύδι και με πολλά ακόμη νόστιμα υλικά που προσθέτουν στη ζύμη οι αρτοποιοί.

Μερικές ιδέες με βάση τη λαγάνα
Όπως είπαμε η λαγάνα πρωταγωνιστεί στο νηστίσιμο τραπέζι ως το ψωμάκι που συνοδεύει τα υπόλοιπα εδέσματα. Υπάρχουν όμως περισσότεροι και πιο ευφάνταστοι τρόποι να την παρουσιάσουμε.Με λαγάνα λοιπόν, μπορούμε να φτιάξουμε πολύ νόστιμα καναπεδάκια. Πώς;
Κόβετε τη λαγάνα σε λεπτές φέτες και της προσθέτετε επάνω ταραμοσαλάτα, ελιές και άνηθο ή φάβα και χταποδάκι ή ταχίνι και γαρίδες. Τα εδέσματα εκείνης της μέρας είναι πολλά και οι πιθανοί συνδυασμοί ακόμη περισσότεροι γι’ αυτό επιστρατεύστε τη φαντασία σας.

Και με τη λαγάνα που περίσσεψε;
*   Μπορείτε να φτιάξετε πολύ αρωματικά κρουτόν και παξιμαδάκια. Κόβετε τη λαγάνα σε κυβάκια ή λεπτές φέτες, αναλόγως τι θέλετε να φτιάξετε, τα απλώνετε σε ταψί στρωμένο με λαδόκολλα, τα περιχύνετε με ελάχιστο ελαιόλαδο και ψήνετε στους 200οC μέχρι να ροδοκοκκινίσουν.
*   Εάν πάλι αφήσετε τη λαγάνα να ξεραθεί πολύ μπορείτε να την τρίψετε στο μπλέντερ, δημιουργώντας γαλέτα με ξεχωριστό άρωμα.
*   Μπορείτε ακόμα να τη μουλιάσετε σε νερό, να τη στύψετε και να φτιάξετε μαζί της ταραμοκεφτέδες ή ωραίους ψωμοκεφτέδες.

olivemagazine.gr 

Αυτά είναι μερικά από τα έθιμα της Τσικνοπέμπτης στην Ελλάδα!

Η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου (Κρεατινής) ονομάζεται Τσικνοπέμπτη ή Τσικνοπέφτη, επειδή την ημέρα αυτή όλα τα σπίτια ψήνουν κρέας ή λειώνουν το λίπος από τα χοιρινά και ο μυρωδάτος καπνός (τσίκνα) είναι διάχυτος παντού. Από αυτή την τσίκνα, λοιπόν, έχει πάρει και το όνομά της η Πέμπτη και λέγεται Τσικνοπέμπτη.

Οι τρεις εβδομάδες των Αποκριών ονομάζονται κατά χρονική σειρά Προφωνή, Κρεατινή και της Τυροφάγου.

Στο μέσο της Κρεατινής εβδομάδας βρίσκεται η Τσικνοπέμπτη, κατά την οποία παραδοσιακά καταναλώνεται μεγάλη ποσότητα κρέατος, ενόψει της επερχόμενης νηστείας της Σαρακοστής. Για την ορθόδοξη παράδοση, οι νηστείες της Τετάρτης και της Παρασκευής είναι σημαντικές, οπότε η Πέμπτη θεωρούνταν η καταλληλότερη μέρα για κραιπάλες.

Το έθιμο χάνεται στα βάθη των αιώνων, χωρίς να γνωρίζουμε την προέλευσή του. Εικάζεται, όμως, ότι προέρχεται από τις βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, που επιβίωσαν του Χριστιανισμού.

Σύμφωνα με τον λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο, το φαγοπότι και το γλέντι της ημέρας είναι «ομοιοπαθητικές προσπάθειες για την ευφορία της γης».

Τα έθιμα ανά την Ελλάδα

Στην Θήβα

Σύμφωνα με τη λαογραφία την ημέρα της Τσικνοπέμπτης στη Θήβα αρχίζει ο "βλάχικος γάμος" που ξεκινά με το προξενιό δύο νέων, συνεχίζει με το γάμο και τελειώνει την Καθαρή Δευτέρα με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων. Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι γεμάτες από σατυρική αθυροστομία, κέφι, γλέντι και χορό.

Ο "βλάχικος γάμος" είναι κατάλοιπο της πανάρχαιης λατρείας του θεού Διονύσου που διαιωνίζει την οργιαστική θρησκεία του γιου της Σεμέλης στη Θήβα. Το έθιμο αυτό, παραλλαγή ενός γάμου Βλάχων, φέρνει στο προσκήνιο και στο νου του θεατή ένα πλήθος από προβλήματα που ανάγονται στη σχέση του με τα πανάρχαια λατρευτικά έθιμα της Διονυσιακής θρησκείας, στην καταγωγή των «Βλάχων», στη μεταφορά του εθίμου από τις βουνοκορφές της Πίνδου στην πόλη του Κάδμου και πολλά άλλα.

Στην Πάτρα

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο εορτασμός της στην Πάτρα κατά τη διάρκεια του Πατρινού καρναβαλιού, όπου εκατοντάδες Πατρινοί από το μεσημέρι της Τσικνοπέμπτης στήνουν ψησταριές σε κάθε σημείο της πόλης, ακόμα και έξω από τα καταστήματά τους.

Τοπικά δρώμενα "ο γάμος της Γιαννούλας της κουλουρούς" και "τα Τριτάκεια του Λάζαρη". Το επίκεντρο των εκδηλώσεων είναι η Άνω Πόλη, η παλιά συνοικία Τάσι και κυρίως η πλατεία 25ης Μαρτίου και οι δρόμοι γύρω από αυτή.

Λαϊκά και καρναβαλικά δρώμενα, μουσικές κομπανίες συμπληρώνουν τη βραδιά της άφθονης κατανάλωσης ψητού κρέατος και οινοποσίας.

Η Γιαννούλα ήταν υπαρκτό πρόσωπο, επρόκειτο για μια φτωχή γυναίκα της Άνω πόλης που έζησε στην περίοδο πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και κύρια δραστηριότητά της ήταν η πώληση κουλουριών που της εξασφάλιζε τα προς το ζην. Ορισμένοι Πατρινοί εκμεταλλευόμενοι την αφέλειά της και το ευφάνταστο του χαρακτήρα της, της έταζαν πως θα την παντρέψουν με τον πρόεδρο της Αμερικής Ουίλσον. Η σχετική φάρσα περιλάμβανε άφιξη του Ουίλσον με πλοίο στο λιμάνι και άνοδό του στην Άνω πόλη όπου θα τελούνταν και ο γάμος με τη Γιαννούλα. Η εύπιστη κουλουρού υποδεχόταν τον υποτιθέμενο Ουίλσον, Ιούλσο όπως τον πρόφερε η ίδια, και που φρόντιζαν πάντα να τον ντύνουν με φράκο και ημίψηλο, αλλά ώσπου να αντιληφθεί την ειρωνεία της στιγμής, το πλήθος των συγκεντρωμένων για το γάμο είχε διασκεδάσει με την ψυχή του. Το θέαμα επαναλήφθηκε αρκετές χρονιές.

Στην Κέρκυρα

Στην παλαιά πόλη της Κέρκυρας τελούνται τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσα ή πετεγόλια ή πετέγολα. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό και αποτελεί μέρος του Κερκυραϊκού Καρναβαλιού.

Είναι θεατρικό είδος που μοιάζει πάρα πολύ με την comedia dell' arte. Τα πετεγολέτσα πραγματοποιούνται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης στις κεντρικές πλατείες ή τα στενά δρομάκια των διαφόρων χωριών της Κέρκυρας, με αποκορύφωμα τα πετεγολέτσα που παίζονται στην Πίνια που είναι τo κέντρο της παλιάς πόλης, κοντά στην τοποθεσία "Κουκουνάρα". Σ' αυτήν συμμετέχουν και διάφορες νοικοκυρές από τα κοντινά σπίτια, στήνοντας ένα πραγματικό, πετεγουλιό - κουτσομπολιό, στα παράθυρα (φανέστρες) των σπιτιών τους με ξεκαρδιστικές ιστορίες βγαίνουν στη φόρα όλα τα άπλυτα των υποτιθεμένων πού έπεσαν σε διάφορα παραπτώματα, καυτηριάζοντας διαχρονικούς τύπους ανθρώπων και καταστάσεων.

Στην Ξάνθη

Στην κεντρική πλατεία της Ξάνθης πραγματοποιούνται εκδηλώσεις όπως η «Βραδιά Παραδοσιακών Γεύσεων», όπου οι Λαογραφικοί Σύλλογοι της πόλης προσφέρουν εδέσματα, χορό και μουσική από διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Στην Φλώρινα

Στο Ξινό Νερό Φλώρινας την Τσικνοπέμπτη γίνεται χορός μασκέ με ορχήστρα και παραδοσιακή μουσική.

Στις Σέρρες

Στις αλάνες των Σερρών ανάβονται μεγάλες φωτιές, στις οποίες αφού ψήσουν το κρέας, πηδούν από πάνω τους. Τέλος κάποιος από την παρέα με χιούμορ αναλαμβάνει τα «προξενιά», ανακατεύοντας ταυτόχρονα τα κάρβουνα με ένα ξύλο.

Στην Κομοτηνή

Στην Κομοτηνή καψαλίζουν μια κότα που πρόκειται να φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (της Απόκρεω). Αυτήν την ημέρα τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν δώρα φαγώσιμα. Ο αρραβωνιαστικός στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον κούρκο, και εκείνη στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Όλα αυτά πραγματοποιούν την παροιμία πως ο «έρωτας περνάει από το στομάχι».

thestival.gr